Gister besloot ik naar het filmhuis te gaan. Ik heb een Cineville pas aangeschaft, dus daar wil ik dankbaar gebruik van maken. Ik bekeek de agenda en koos ervoor om een plekje te reserveren voor L'étranger. Een verfilming van een literaire klassieker, de gelijknamige roman van Albert Camus uit 1942. Ik heb het boek niet gelezen, dus ik ging me er van tevoren even in verdiepen. Wat zijn de thema's? Wat moet ik weten? Zonder al te veel op te zoeken - ik wil me ook laten verrassen - kwam ik erachter dat de film waarschijnlijk te maken zou hebben met de volgende thema's: existentialisme, koloniale context, moraal, absurdisme en de dood. Ik was benieuwd geraakt. Een zwart-wit film was ook al even geleden, ik was benieuwd hoe ik dat weer zou vinden.
Ik nam plaats in de zaal, ik denk dat er zo'n tien mensen met mij in de zaal waren. De film begint.
De film speelt zich af rond 1938. De zwart-wit beelden, de sfeer, het spreekt enorm tot de verbeelding. Je voelt de warmte van Algerije door het scherm heen. Je ziet heel duidelijk een scheiding tussen Algerijnse mensen en Fransen. In de bioscoop waar hoofdpersonage Meursault zijn lover mee naar toe neemt, zijn Algerijnen niet welkom, bijvoorbeeld. Je ziet constant een contrast tussen gesluierde Algerijnen en modernere Franse mensen, met kleding die tot in de puntjes verzorgd oogt.
Wat ik interessant vind aan deze film, is dat het existentialisme/absurdisme voor mij ver weg staat van mijn eigen manier van leven. Ik zoek en vind juist betekenis in alles, in het kleinste, in het grote. Ik fantaseer over magie, synchroniciteit, een diepere betekenis achter de dingen. Voor mij was het dus heel interessant en fascinerend om het leven vanuit een totaal ander perspectief te beleven tijdens deze film. Meursault is zo onverschillig als het maar kan. Hij schat liefde niet op waarde in, hij zou met elke willekeurige vrouw trouwen die daar behoefte aan heeft. Hij kan niet zeggen dat hij van zijn lover houdt, al zien de intieme scenes eruit alsof hij zeker gevoel heeft voor deze vrouw.
Vrij aan het begin van de film, zien we dat Meursault een telegram krijgt waarop hij leest dat zijn moeder is overleden. We volgen hem in de reis naar de begrafenis en zien een man die geen traan laat, geen emotie lijkt te voelen en zo snel als het kan weer weg wil na de begrafenis van zijn moeder. Dat voelde voor mij al gek, ik kan me er totaal geen voorstelling van maken, dat je zo onverschillig bent rondom de dood van je moeder.
Op een gegeven moment pleegt Meursault een moord. Hij doodt een Algerijn. Het slachtoffer wordt enkel 'de Arabier' genoemd, wat op zichzelf al heel veel zegt. Het lijkt Meursault koud te laten, de moord doet hem niets. Dat bevreemdt mensen en zo wordt zijn persoonlijkheid door het gerechtshof grondig geanalyseerd. Hij wordt ter dood veroordeeld. Vlak voor zijn geplande dood, komt er een pastoor langs in de gevangenis. Meursault wil niks met de pastoor te maken hebben, hij wil zijn aandacht, noch Gods gratie, niet ontvangen.
In de tijdsgeest van de film, kan ik me enigszins voorstellen dat jonge mensen apathisch door het leven gingen. Geen doel, geen hoop, geen geloof. Zingeving was ver te zoeken. Maar, het blijft fascineren hoe gevoelloos Meursault het leven beleeft. Er is één ding dat hem enorm triggert en emotie bij hem oproept, namelijk die pastoor. Meursault heeft zo zijn eigen waarheid: alles is even betekenisloos. Het geloof staat daar haaks op, wat maakt dat dat er echt niet bij hem ingaat. Ik had wel graag meer gezien van de interne beleving van Meursault, juist omdat ik mensen zoals hij moeilijk te begrijpen vind. Hij antwoord op veel vragen 'weet ik niet', of vindt dat bepaalde dingen - zoals het zien van zijn overleden moeder in de kist - 'geen zin hebben'. Als dingen geen zin hebben, moet je ze dus maar niet doen? Dat vind ik moeilijk te begrijpen, want wat heeft dan wél zin in het leven? Hoe saai wil je het hebben, zeg maar. Ik kan me daar totaal niet in vinden. En het staat voor mij ook wel tegenover de mooie shots van kleine geluksmomenten zoals de schittering van de zon op het water of het zwemmen in de zee met een geliefde. Wat het een interessante film maakt, die je zeker doet denken over je eigen kijk op het leven.
Ik voelde me na de film zelf ook een uur of drie erg apathisch en gevoelloos. Echt bizar, Meursault leefde nog even door in mijn eigen systeem.
Ik geef de film een 7. Ik vond de beelden prachtig, het acteerwerk was naar mijn mening ook meer dan prima. De thema's zijn fascinerend, maar het greep me niet aan zoals andere films kunnen doen. Maar, zoals mijn vriendin zei: 'saaie films zijn soms ook fijn want dan kun je even denken over het leven'. En dat laat de film je zeker doen.
Reacties
Een reactie posten